F.A.Q
Waarom deze Burgerraad?
Burgerparticipatie is niets nieuws. In verschillende landen, waaronder ook in België kunnen we Burgerraden terugvinden op verschillende bestuursniveaus (bijvoorbeeld in de Duitstalige Gemeenschap, in het Brussels Parlement, in verschillende gemeenten, enz.). De Burgerraad voor het klimaat is echter uniek omdat het de volgende drie elementen combineert:
- Het gaat om een initiatief van de Regering van het gewest: de bijdragen van de Raad kunnen dus gevolgen hebben voor het hele gewest.
- Het gaat om een permanent project: de Burgerraad is permanent en niet beperkt tot één cyclus. Elke Raad legt het thema vast dat door de volgende Raad moet worden behandeld.
- De Burgerraad maakt deel uit van het gewestelijk klimaatbeheer: de follow-up van de Raad blijft niet beperkt tot een discussie op parlementair niveau, maar vormt een volwaardig orgaan binnen het gewestelijke klimaatbeheer.
Waarom een Burgerraad voor het klimaat?
De gevolgen van de klimaatverandering zijn nu al voelbaar en het is van essentieel belang om snel te handelen. Gedragsveranderingen zijn noodzakelijk, maar het is belangrijk om samen over deze veranderingen na te denken en ze niet te ondergaan. Daarom wil de Regering een debat op gang brengen dat door de Brusselaars wordt gedragen, dit door samen de antwoorden op deze uitdagingen uit te werken.
Ik heb een uitnodiging ontvangen om deel te nemen aan de Raad. Hoe hebt u mijn adres gevonden?
De adressen werden willekeurig geloot uit de adressen die werden bekomen via het Nationaal rijksregister, met betrekking tot alle adressen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De Burgerraad voor het klimaat beschikt over het nodige juridische kader om toegang te krijgen tot deze gegevens (meer info).
Word ik vergoed voor mijn deelname aan de Raad?
Ja, de deelnemers krijgen een vergoeding voor hun deelname aan de Raad van maximaal 75 euro per volledige deelname. 35 euro voor bereiding en 40 euro voor de dag zelf. Het gaat hier over een vrijwilligersvergoeding, dit heeft geen impact op een uitkering.
Voor degenen die er moeilijk geraken, zullen oplossingen worden aangeboden om de verplaatsing te vergemakkelijken.
In welke taal worden de vergaderingen gehouden?
De vergaderingen van de Raad vinden in het Nederlands en in het Frans plaats.
Voor degenen die zich in geen van beide talen thuis voelen, is het mogelijk een beroep te doen op een begeleidingssysteem.
De begeleider is iemand die u kent (bv. een familielid, vriend, …) en die u kan vergezellen naar de vergaderingen van de Raad en kan instaan voor de nodige vertaling. Deze persoon wordt ook vergoed.
Vindt u geen begeleider, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.
Ik heb een kind/kinderen. Is er kinderopvang voorzien?
Ja, er is kinderopvang beschikbaar op aanvraag. De leden van de Raad zullen informatie ontvangen over hoe zij van deze dienst gebruik kunnen maken.
Ik ben een persoon met beperkte mobiliteit, is het voor mij niet te moeilijk om deel te nemen?
Neen, de nodige maatregelen kunnen worden genomen om uw deelname mogelijk te maken. Ook hier zullen de deelnemers de nodige informatie krijgen om hun behoeften kenbaar te maken. U kunt ook een beroep doen op een begeleidingssysteem.
Heb ik een computer nodig?
Neen, u hebt geen computer nodig. Alles is voorzien voor een vlotte organisatie van de Raad. Er zal aandacht worden besteed aan degenen die minder gebruik maken van informatica.
Op welk dagen komt de Raad samen?
De Burgerraad komt samen op verschillende momenten:
- Eind septembre/ begin oktober: informatiesessies
- 10/10/2026: eerste bijeenkomst
- 07 en 08/11/2026: 2de bijeenkomst
- 28/11/2026: 3de bijeenkomst
- 12 en 13/12/2026: 4de bijeenkomst
Moet ik alle vergaderingen bijwonen?
Het is belangrijk om aan ten minste 80% van de sessies deel te nemen, zodat de Raad zo representatief mogelijk blijft voor de Brusselse bevolking en een zekere coherentie te garanderen in het geleverde werk. Elke stap bouwt voort op de vorige stap.
Als u twee of meer sessies niet kunt bijwonen, raden wij u aan u niet in te schrijven. Ter herinnering: er wordt een reeks maatregelen genomen om uw deelname te vergemakkelijken (bv. kinderopvang, begeleidingssysteem, …).
Ik ben geloot maar ik twijfel nog...
Er is een telefoonnummer ingesteld voor iedereen die meer informatie wil over de Raad of hulp nodig heeft bij het invullen van het deelnameformulier.
Aarzel dus niet om ons te bellen via het nummer 02 775 75 75, van maandag tot vrijdag, tussen 9 tot 12 en van 14 tot 17 uur.
U kan ook al uw vragen stellen via e-mail op het adres: contact@klimaatraad.brussels , we beantwoorden u zo snel mogelijk.
In september 2026 organiseren we ook informatiemomenten in het gebouw van Leefmilieu Brussel (site Tour & Taxis), waar uw ter plaatse kan komen om uw vragen te stellen, of als u hulp nodig heeft om het formulier in te vullen om uw kandidatuur in te dienen. Dit op dinsdagnamiddag van 14u00 tot 19u00, en donderdagochtend van 09u00 tot 12u00.
Waar zullen de bijeenkomsten van de Burgerraad worden gehouden?
De meeste sessies worden gehouden in de gebouwen van Brusselse Leefmilieu (Havenlaan 86C/3000 – 1000 Brussel).
Er zullen ook veldbezoeken worden georganiseerd. In dit geval worden de deelnemers hier voldoende op voorhand over op de hoogte gebracht.
Ik heb toegezegd op de uitnodiging die ik per post ontving. Betekent dit dat ik automatisch kan deelnemen?
Neen, er vindt nog een tweede loting plaats, dit op basis van de ontvangen positieve antwoorden en een reeks sociaal-economische criteria (leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, beroep, woonplaats, enz.).
Zo kunnen de 100 personen worden aangewezen die zoveel mogelijk verschillende belangen van de Brusselse bevolking vertegenwoordigen.
Binnen de 100 leden worden er 75 aangesteld als effectief lid, en 25 als reserve lid, om te verzekeren dat de representativiteit tijdens het proces kan gegarandeerd blijven. De 25 extra leden beantwoorden aan de 6 criteria die nagestreefd worden.
Wanneer weet ik of ik deel uitmaak van de Burgerraad?
De kalender voor de vierde cyclus van de Raad ziet er als volgt uit:
- Eind augustus 2026: 10 000 uitnodigingen worden verzonden naar willekeurig gelote burgers.
- September 2026: mogelijkheid om zich in te schrijven
- Eind september 2026: tweede loting
- Begin oktober 2026: u krijgt te horen of u tot de 100 leden van de Raad behoort of dat u in de pool van reservepersonen zit.
Als u vragen heeft in de tussentijd kan u steeds contact opnemen per telefoon of per e-mail.
Ik heb geen diploma en/of ik weet niet veel over het klimaatprobleem. Is de Raad iets voor mij?
Ja. Ongeacht uw opleidingsniveau, uw beroep, uw genre of de taal die u spreekt, kunt u deelnemen aan de Raad.
Deskundigen, wetenschappers, leden van de administratie en het maatschappelijk middenveld zullen de deelnemers de nodige achtergrondinformatie verschaffen voor een debat.
De voorwaarden voor deelname aan de Raad zijn de volgende:
- Ingeschreven zijn in het bevolkingsregister of het vreemdelingenregister van een gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
- Minstens 16 jaar oud zijn
- Niet onderworpen zijn aan een veroordeling of beslissing die leidt tot uitsluiting of schorsing van het stemrecht.
- Niet lid zijn van de Kamer van Volksvertegenwoordigers, de Senaat, het Parlement van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, het Waals Parlement, het Parlement van de Waals-Brusselse Federatie, het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaams Parlement en het Europees Parlement
- Niet lid zijn van de federale regering, een gemeenschaps- of gewestregering, een lid van een ministerieel kabinet of een beleidscel
- Geen functie uitvoeren van Burgemeester, schepen, gemeenteraadslid, voorzitter of raadgever van een O.C.M.W.
- Niet lid zijn van een van de administraties belast met dossiers die aan het thema van de cyclus zijn gelinkt
- Niet een gerechtelijk ambt uitoefenen.
- Niet hebben deelgenomen aan de Burgerraad voor het klimaat in de afgelopen drie jaar.
Het is dus niet mogelijk voor personen die niet gedomicilieerd zijn in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest om deel te nemen. Dit geld zowel bijvoorbeeld voor pendelaars die in Brussel werken maar er niet wonen, als voor bijvoorbeeld personen zonder een geldig verblijfsdocument.
Echter is het niet omdat deze niet geselecteerd kunnen worden, dat ze niet kunnen vertegenwoordigd worden. Wanneer het voor het thema dat besproken wordt belangrijk is om bepaalde standpunten te betrekken bij het debat kunnen deze actoren uitgenodigd worden als sprekers die informatie kunnen delen met de deelnemers. Ze hebben geen impact op de inhoud van de discussies maar kunnen wel de nodige informatie geven aan de deelnemers zodat deze hier rekening mee kunnen houden tijdens de verdere discussies en uitwisselingen.
Als ik niet ben geloot, hoe kan ik dan het werk van de Raad volgen?
De Raad zal de resultaten van haar debatten publiceren op verschillende kanalen :
- Website : brussels
- via de nieuwsbrief van de Raad
Een rapport dat de balans opstelt van de Burgerraad werd in 2026 gepubliceerd en is beschikbaar online op de website klimaatraad.brussels of via aanvraag.
Uit wie zal de Raad bestaan?
De Raad zal bestaan uit 65 à 100 gelote personen.
Voor elke cyclus wordt deze groep vernieuwd.
Om de Raad zo representatief mogelijk te maken voor de diversiteit van de Brusselse bevolking, wordt bij de loting een reeks criteria gehanteerd. Deze criteria beantwoorden aan de analyses en cijfers die zijn verstrekt door Perspective.brussels.
- Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaat momenteel uit 51% vrouwen en 49% mannen. De Raad zal dus bestaan uit 51% vrouwen en 49% mannen.
- Taal: 80% Franstaligen, 20% Nederlandstaligen (dezelfde verdeelsleutel als in het Brussels Parlement).
- Leeftijd: verschillende leeftijdsgroepen zullen vertegenwoordigd zijn volgens de statistieken van Perspective.brussels.
- Woonplaats: vertegenwoordiging van elke gemeente gelinkt aan het aantal inwoners.
- Opleidingsniveau
- Beroepsactiviteit
- Er kunnen criteria worden toegevoegd in verband met het thema waarrond de Raad zal werken.
Waarom 65 tot 100?
Om tot aanbevelingen te komen die representatief zijn voor de behoeften van een meerderheid van Brusselaars, is het belangrijk om een groot aantal inwoners te betrekken. Tegelijkertijd is het belangrijk dat het debat op een rustige en doeltreffende manier kan worden gevoerd. De groep mag dus niet een bepaalde limiet overschrijden. Een groep van 65 à 100 personen maakt een voldoende vertegenwoordiging van de bevolking mogelijk, terwijl het debat werkbaar blijft.
Hoe zal de Raad werken?
Elke cyclus duurt 3 tot 6 maanden. De deelnemers komen één of twee keer per maand bijeen, voornamelijk in het weekend.
Er zijn verschillende momenten met betrekking tot de Raad:
- Informatiemoment: de leden komen voor het eerst bijeen en ontvangen alle informatie over de werking van de Raad. Tussen de minister, het secretariaat van de Raad en de leden van de Raad wordt een overeenkomst ondertekend waarin zij hun verbintenis vastleggen.
- Leermoment: deskundigen, wetenschappers, leden van de administratie en het maatschappelijk middenveld zullen zorgen voor uitwisseling met de leden van de Raad tijdens een leermoment. Het doel is de volledige Raad de nodige kennis bij te brengen voordat de debatten beginnen.
- Debat- en beraadslagingsmoment: zodra de Raad is gevormd, is het tijd om het debat te openen. Afhankelijk van het thema wordt de discussie gevoerd in groepen of subgroepen. In eerste instantie zal ernaar worden gestreefd een gemeenschappelijke visie voor 2050 uit te werken. Tijdens een tweede bijeenkomst zullen aanbevelingen worden geformuleerd die moeten leiden tot de verwezenlijking van de visie.
- Moment waarop aanbevelingen worden geformuleerd: de resultaten van de discussies worden vastgelegd in een document en samengevat onder toezicht van een stuurcomité en een externe dienstverlener.
- Valideringsmoment: het document wordt voorgelegd aan de leden van de Raad. Over elementen waarover de leden geen consensus bereiken, wordt gestemd.
- Presentatiemoment: de Raad overhandigt de visie en de aanbevelingen aan de regering tijdens een publiek moment.
Zal de Raad onafhankelijk zijn?
Ja, de Raad is onafhankelijk.
Een secretariaat van Leefmilieu Brussel is verantwoordelijk voor de praktische organisatie van de Raad. Ze zal ook worden ondersteund door een begeleidingscomité bestaande uit leden van de administratie en onafhankelijke deskundigen. Het doel is dus de Raad te informeren en te ondersteunen, maar haar autonoom te laten in de keuze van de te behandelen thema’s en in de inhoud van de visie en de aanbevelingen aan de regering.
Wat is het thema van de Raad en wie heeft dat bepaald?
Het thema waarover de Assemblee zal debatteren wordt door de Assemblee zelf vastgesteld.
Een agendacomité, bestaande uit leden van de Raad, zal een reeks suggesties ontvangen van de regering en het parlement en de werkzaamheden van de administraties, het comité van klimaatdeskundigen en het maatschappelijk middenveld. Deze informatie helpt bij het bepalen van een thema voor de volgende Raad.
Het tehma van de eerste cyclus was leefomging. De tweede cyclus was voeding. De derde cyclus concentreerde zich op de deel- en samenwerkingseconomie. De vierde cyclus zal gaan over duurzame IT.
Waarvoor zullen de voorstellen van de Raad worden gebruikt en hoe kan ik er zeker van zijn dat de aanbevelingen politiek worden opgevolgd?
De Raad maakt samen met het comité van klimaatdeskundigen en het maatschappelijk middenveld integraal deel uit van het klimaatbeheer.
Het doel is de ideeën en meningen van verschillende Brusselse burgers te verzamelen.
De aanbevelingen van de Raad zullen naar de bevoegde minister aan zijn/haar administratie worden toegezonden. Deze laatste moet deze analyseren, de haalbaarheid ervan beoordelen en antwoorden formuleren.
Vervolgens deelt de minister in een formele follow-up van de aanbevelingen mee welke opvolging er zal worden gegeven, hoe en waarom. Een Opvolgingscomité, bestaande uit leden van de Raad, ziet toe op het goede verloop van dit proces.
- Aanbevelingen cyclus 1: Leefomgeving
- Antwoord Regering 1st cyclus: Leefomgeving
- Aanbevelingen cyclus 2 : Voeding
- Retour du Gouvernement cycle 2 : Alimentation
- Recommandations cycle 3 : Economie de partage et collaboration
Na het afronden van drie cyclussen werd een eerste rapport opgesteld over de opvolging die in de tussentijd aan de aanbevelingen werd toegekend. Het rapport is op de website beschikbaar en zal op lange termijn steeds geüpdatet worden.
Het interessante hier is dat duidelijk wordt dat de voorbije jaren, tijdens de evaluatie of aanpassingen van plannen en strategieën het werk van de Burgerraad steeds mee werd opgenomen in de beschouwingen. De lijst van plannen waarop de Burgerraad voor het klimaat reeds een impact heeft gehad is lang: Natuurplan, Good Food, Renovatiestrategie, Sociaal klimaatplan, Lucht Klimaat Energieplan, enz.
Wil je op de hoogte blijven? op de nieuwsbrief.
Hoe integreert de Burgerraad voor het klimaat zich in het Brussels klimaatbeleid?
In het model van de Burgerraad voor het klimaat zijn op meerdere momenten mogelijkheden voorzien voor uitwisselingen met de verschillende actoren die deel uitmaken van het Brussels klimaatbeheer. Dit zowel voor, tijdens als na een cyclus.
Tijdens de fase van de agendasetting kunnen alle actoren van het klimaatbeheer voorstellen indienen voor thema’s waarrond een volgende Burgerraad zou kunnen werken (het Parlement, Brupartners, de Raad voor het Leefmilieu, de Regering, het Comité van Klimaatdeskundigen en de gewestelijke administraties).
Tijdens het proces worden de deelnemers enerzijds geïnformeerd door reeds bestaande informatiebronnen van de verschillende actoren (vb. het jaarlijks evaluatierapport van het onafhankelijk Comité van Klimaatdeskundigen, en kunnen ook experts uitgenodigd worden om de bewoners te informeren.
Na het proces worden de verschillende actoren eerst en vooral op de hoogte gebracht over het werk van de Burgerraad. Ook worden de verschillende actoren uitgenodigd op de verschillende publieke evenementen waarbij de Regering een eerste en tweede antwoord geeft op het werk van de Burgerraad voor het klimaat.
Wie stelde zich de voorbije jaren kandidaat en wie nam deel?
De voorbije jaren slaagde de Burgerraad voor het klimaat er in om het aantal personen dat een kandidatuur indiende te verhogen. Uit analyse bleek dat er zowel een kwantitatieve als kwalitatieve vooruitgang werd geboekt.
Zo dienden er voor de eerste cyclus 300 personen een kandidatuur in, waar dit voor de tweede en derde cyclus steeds bijna 600 personen waren.
Dit voornamelijk door de extra acties die werden ontwikkeld door het secretariaat van de Burgerraad voor het klimaat om ook proactief de verschillende groepen die deel uitmaken van Brussel te bereiken. Zo werd er een toegankelijke flyer met foto’s en afbeeldingen ontwikkeld, en werd via een spel de Burgerraad voor het klimaat voorgesteld in een aantal scholen en verengingen in Brussel. Dit via een samenwerking met de verschillende Brusselse gemeenten en OCMW’s.
Enkele concrete voorbeelden:
Tijdens de 2e cyclus was 5,3 % van de 600 kandidaturen afkomstig van jongeren tussen 16 en 24 jaar. Waar voor de 3e cyclus meer dan 20 % van de 600 kandidaturen afkomstig waren van jongeren tussen 16 en 24 jaar. Dit dankzij samenwerkingen met jongerenverenigingen, scholen en influencers op sociale media.
Waar bij de eerste cyclus bijna geen profielen hadden gereageerd die niet actief zijn op de arbeidsmarkt lag dit voor de 2e en 3e cyclus veel hoger. Zelfs een paar procent hoger dan het gewestelijk gemiddelde. Wat ervoor zorgt dat er voldoende kandidaten zijn om een representatieve 2de loting uit te voeren.
Bij de eerste cyclus was meer dan 85 % van de personen die reageerden op de uitnodiging hoogopgeleid. Voor de 2e cyclus wat dit 78 % en voor de derde cyclus daalde dit zelfs naar 64 %. Hierdoor komen we elk jaar dichter bij de Brusselse realiteit, waar 46 % van de bevolking hoogopgeleid is.
Verder werd er ook gewerkt aan een uitgebreide communicatie in samenwerking met de deelnemers om meer zichtbaarheid te geven aan de Burgerraad en haar representativiteit.
Ontdek hier video’s waarin deelnemers het woord nemen of neem een kijkje op onze Instagrampagina: www.instagram.com/assemblee_klimaat
Waarom twee lotingen?
Zoals uitgelegd in “Wie stelde zich de voorbije jaren kandidaat en wie nam deel?”, wordt er geprobeerd om zoveel mogelijk diversiteit te bekomen binnen de verschillende profielen die zich kandidaat stellen. Om te verzekeren dat de finale groep de vooropgestelde criteria respecteert wordt er gewerkt in twee stappen.
In een eerste fase worden willekeurig 10.000 brieven uitgestuurd naar de inwoners van Brussel. Om deze 10.000 inwoners uit te loten worden drie criteria gebruikt: leeftijd, geslacht en woonplaats. Zo zullen er bijvoorbeeld 5.100 vrouwen een brief ontvangen, en 4.900 mannen. Via deze brief kunnen ze hun kandidatuur indienen om deel te nemen aan de Burgerraad voor het klimaat. Dit kan zowel online als telefonisch. Hierbij delen de kandidaten verschillende gegevens zoals taal, opleidingsniveau en tewerkstellingsgraad.
Vervolgens voert het secretariaat een tweede loting uit tussen de personen die zich kandidaat stelden. Deze worden willekeurig geselecteerd door een algoritme dat rekening houdt met de volgende 6 criteria: geslacht, woonplaats, leeftijd, taal, opleidingsniveau en tewerkstellingsgraad. Als bijvoorbeeld 26 % van de Brusselse bevolking het middelbaar onderwijs niet heeft gevolgd of afgerond, dan zal hier in de finale groep 26% aan deze criteria voldoen.
De tweede loting zorgt ervoor om een onevenwicht te herstellen dat kan ontstaan tijdens de eerste loting. Als bijvoorbeeld meer hoogopgeleide profielen een kandidatuur indienen dan wordt dit rechtgetrokken tijdens de 2e loting. De voorbije drie cyclussen konden steeds alle criteria gerespecteerd worden.